విద్యార్థి నాయకుడి నుంచి నాలుగోసారి ముఖ్యమంత్రి వరకు.. నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయ ప్రస్థానం!

ప్రత్యేక కధనం

Nov 20, 2026 - 11:27
 0  58
విద్యార్థి నాయకుడి నుంచి నాలుగోసారి ముఖ్యమంత్రి వరకు.. నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయ ప్రస్థానం!

విద్యార్థి నాయకుడి నుంచి నాలుగోసారి ముఖ్యమంత్రి వరకు.. నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయ ప్రస్థానం!

ఐటీ విప్లవం నుంచి అమరావతి నిర్మాణం వరకు.. అంతర్జాతీయ గుర్తింపు, జాతీయ రాజకీయాల్లో ప్రభావం.. 

పాలనలో విజయాలు, విమర్శలు.. భవిష్యత్తుపై భారీ అంచనాలు!

ప్రత్యేక రాజకీయ విశ్లేషణ

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ చరిత్రలో తనకంటూ ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని లిఖించుకున్న నాయకుడు నారా చంద్రబాబు నాయుడు. ఒక సాధారణ వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించి, విద్యార్థి దశలో రాజకీయాలపై ఆసక్తి పెంచుకుని, యువజన నాయకుడిగా ఎదిగి, ఎమ్మెల్యే, మంత్రి, పార్టీ అధినేత, ముఖ్యమంత్రిగా అంచెలంచెలుగా తన రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని కొనసాగించారు. నాలుగోసారి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన ఆయన ప్రయాణం విజయాలు, వివాదాలు, రాజకీయ వ్యూహాలు, పరిపాలనా ప్రయోగాలతో కూడిన సుదీర్ఘ చరిత్ర.

గ్రామీణ నేపథ్యం నుంచి రాజకీయ రంగ ప్రవేశం

1950 ఏప్రిల్ 20న చిత్తూరు జిల్లా నారావారిపల్లెలో నారా ఖర్జూర నాయుడు, అమ్మణమ్మ దంపతులకు చంద్రబాబు నాయుడు జన్మించారు. వ్యవసాయ కుటుంబంలో పెరిగిన ఆయన గ్రామీణ ప్రజల జీవన పరిస్థితులను దగ్గరగా గమనించారు. ప్రాథమిక విద్య అనంతరం తిరుపతిలో ఉన్నత విద్య అభ్యసించి, శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్థికశాస్త్రంలో పీజీ పూర్తి చేశారు. విద్యార్థి దశలోనే రాజకీయ కార్యకలాపాలపై ఆసక్తి పెంచుకుని కాంగ్రెస్ యువజన రాజకీయాల్లో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు.1978లో చంద్రగిరి నియోజకవర్గం నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. అనంతరం రాష్ట్ర మంత్రిగా కూడా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 1980లో ఎన్టీ రామారావు కుమార్తె నారా భువనేశ్వరిని వివాహం చేసుకున్నారు. 1983లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఆవిర్భావం తర్వాత ఆ పార్టీలో చేరి కీలక నాయకుడిగా ఎదిగారు.

1995 రాజకీయ పరిణామం.. జీవితంలో కీలక మలుపు

చంద్రబాబు రాజకీయ జీవితంలో 1995 సంవత్సరం అత్యంత కీలకమైనది. తెలుగుదేశం పార్టీలో ఏర్పడిన అంతర్గత సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఎన్టీ రామారావు నాయకత్వానికి వ్యతిరేకంగా పార్టీ ఎమ్మెల్యేల మద్దతు కూడగట్టుకుని చంద్రబాబు నాయుడు నాయకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టారు. సెప్టెంబర్ 1న ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఈ పరిణామాన్ని ఆయన మద్దతుదారులు పార్టీ, ప్రభుత్వ పరిరక్షణ చర్యగా సమర్థించగా, ఎన్టీఆర్ అభిమానులు, విమర్శకులు మాత్రం వెన్నుపోటు రాజకీయంగా అభివర్ణించారు. ఈ ఘటన నేటికీ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ చరిత్రలో చర్చనీయాంశంగానే ఉంది.

ఐటీ రంగానికి ప్రాధాన్యం.. హైదరాబాద్‌కు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు

1995 నుంచి 2004 వరకు సాగిన ముఖ్యమంత్రి పాలనలో చంద్రబాబు నాయుడు సమాచార సాంకేతిక రంగానికి అధిక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. హైటెక్ సిటీ, సైబరాబాద్ అభివృద్ధి, అంతర్జాతీయ ఐటీ సంస్థలను ఆకర్షించడం, ఈ-గవర్నెన్స్, రహదారులు, పట్టణ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి కృషి చేశారు. మైక్రోసాఫ్ట్ వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలతో సంబంధాలు పెంపొందించుకోవడం ద్వారా హైదరాబాద్‌ను ఐటీ రంగానికి అనుకూలమైన నగరంగా ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.అయితే ఈ అభివృద్ధి ప్రధానంగా హైదరాబాద్, పట్టణ ప్రాంతాలకే పరిమితమైందని, గ్రామీణ ప్రాంతాలు, వ్యవసాయం, రైతుల సమస్యలకు తగిన ప్రాధాన్యం లభించలేదని అప్పట్లో ప్రతిపక్షాలు విమర్శించాయి. 2004 ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఓటమి చెందడం ఆయన పాలనపై ప్రజల తీర్పుగా నిలిచింది.

జాతీయ రాజకీయాల్లో ప్రత్యేక గుర్తింపు

చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభావం రాష్ట్ర రాజకీయాలకే పరిమితం కాలేదు. 1996 యునైటెడ్ ఫ్రంట్ రాజకీయాల్లో కీలక పాత్ర పోషించారు. అనంతరం అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి నేతృత్వంలోని ఎన్డీఏ ప్రభుత్వానికి బయటి నుంచి మద్దతు ఇచ్చారు. ప్రాంతీయ పార్టీల ప్రాధాన్యాన్ని జాతీయ రాజకీయాల్లో చాటిన నాయకుల్లో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందారు. కేంద్ర ప్రభుత్వాలతో చర్చలు జరిపి రాష్ట్ర ప్రయోజనాలను సాధించేందుకు రాజకీయ వ్యూహాలను అనుసరించారు.

రాష్ట్ర విభజన తర్వాత.. అమరావతి నిర్మాణమే లక్ష్యం

2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన అనంతరం ఏర్పడిన కొత్త రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన చంద్రబాబు నాయుడికి అనేక సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. రాజధాని లేకపోవడం, ఆదాయ వనరుల కొరత, మౌలిక సదుపాయాల లోపం, ఉద్యోగ అవకాశాల అవసరం వంటి సమస్యల మధ్య అమరావతి రాజధాని నిర్మాణానికి ప్రణాళిక రూపొందించారు. పోలవరం ప్రాజెక్టు, పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం, పారిశ్రామిక పెట్టుబడులు, రహదారులు, విద్యుత్, ఐటీ రంగాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.అయితే ప్రత్యేక హోదా సాధనలో వైఫల్యం, రాజధాని నిర్మాణం పూర్తి కాకపోవడం, భూముల సమీకరణపై రైతుల ఆందోళనలు, రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై విమర్శలు ఎదురయ్యాయి. 2019 ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఓటమి చెందింది.

ప్రతిపక్ష పోరాటం నుంచి మళ్లీ అధికార పీఠం వరకు

2019 నుంచి 2024 వరకు ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా కొనసాగిన చంద్రబాబు రాజకీయంగా అనేక ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొన్నారు.2023లో స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ కేసులో అరెస్టు కావడం రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. అనంతరం ఆయనకు బెయిల్ లభించింది. ఈ పరిణామాల మధ్య తెలుగుదేశం పార్టీ శ్రేణులను సమన్వయం చేస్తూ తిరిగి అధికారంలోకి రావడానికి వ్యూహాలు రచించారు.2024 ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం, జనసేన, బీజేపీ కూటమి 175 అసెంబ్లీ స్థానాలకు గాను 164 స్థానాలు సాధించి ఘన విజయం సాధించింది. తెలుగుదేశం 135, జనసేన 21, బీజేపీ 8 స్థానాలు గెలుచుకున్నాయి. జూన్ 12, 2024న చంద్రబాబు నాయుడు నాలుగోసారి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

ప్రస్తుత పాలన.. పెట్టుబడులు, సంక్షేమం, అభివృద్ధిపై దృష్టి

2024 తర్వాతి పాలనలో అమరావతి రాజధాని నిర్మాణం, పోలవరం ప్రాజెక్టు, పారిశ్రామిక పెట్టుబడులు, ఐటీ, డేటా సెంటర్లు, సాంకేతిక రంగాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. ఎన్టీఆర్ భరోసా పింఛన్లు, తల్లికి వందనం, అన్నదాత సుఖీభవ, దీపం-2, అన్న క్యాంటీన్లు వంటి సంక్షేమ కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తున్నారు. మెగా డీఎస్సీ ద్వారా ఉపాధ్యాయ నియామకాలకు కూడా చర్యలు చేపట్టారు.పెట్టుబడుల ఆకర్షణ విషయంలో ప్రభుత్వం ప్రకటిస్తున్న భారీ గణాంకాలు రాష్ట్రానికి ఆశాజనకంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, ప్రకటించిన పెట్టుబడులు ఎన్ని వాస్తవ పరిశ్రమలుగా మారాయి? ఎన్ని ఉద్యోగాలు కల్పించబడ్డాయి? అనే అంశాలపై నిరంతర పర్యవేక్షణ అవసరం.

అభివృద్ధి ఒకవైపు.. విమర్శలు మరోవైపు

చంద్రబాబు నాయుడు నాయకత్వంలో ఐటీ రంగానికి వచ్చిన ప్రాధాన్యం, హైదరాబాద్ అభివృద్ధి, పెట్టుబడుల ఆకర్షణ, సాంకేతిక పరిపాలన సానుకూల అంశాలుగా చెప్పుకోవచ్చు. అదే సమయంలో వ్యవసాయ రంగం, గ్రామీణ ఉపాధి, నిరుద్యోగం, సామాజిక సమానత్వం, ప్రభుత్వ అప్పులు, ప్రాంతీయ అసమానతలు వంటి అంశాల్లో మరింత మెరుగైన ఫలితాలు సాధించాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.అమరావతి అభివృద్ధి ఎంత ముఖ్యమో, ఉత్తరాంధ్ర, రాయలసీమ, పల్నాడు, ఎన్టీఆర్ జిల్లాలోని వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి కూడా అంతే ముఖ్యం. భారీ పరిశ్రమలతో పాటు చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమలు, స్థానిక యువతకు ఉపాధి, రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో మెరుగైన వైద్యం, విద్యా వ్యవస్థ బలోపేతం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాల్సి ఉంది.

అంతర్జాతీయ గుర్తింపు.. ప్రజల జీవితాల్లో మార్పుగా మారుతుందా?

అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులతో సంబంధాలు, సాంకేతిక రంగంలో ముందుచూపు, ప్రపంచ స్థాయి సంస్థలను రాష్ట్రానికి ఆకర్షించే ప్రయత్నాలు చంద్రబాబుకు ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చాయి. అయితే అంతర్జాతీయ వేదికలపై గుర్తింపు పొందడం ఒక అంశమైతే, ఆ గుర్తింపును రాష్ట్ర ప్రజల ఆదాయం, ఉపాధి, జీవన ప్రమాణాల పెరుగుదలగా మార్చడం అసలైన సవాలు.

చరిత్ర ఇచ్చే తుది తీర్పు ప్రజల జీవితాల్లో వచ్చిన మార్పే!

నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయ జీవితం అనేక మలుపులు, విజయాలు, ఓటములు, విమర్శలు, తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చిన ఘట్టాలతో కూడుకున్నది. ఒక నాయకుడిగా ఆయన రాజకీయ చాతుర్యం, వ్యూహాత్మక ఆలోచన, సాంకేతిక రంగంపై ఆసక్తి ప్రత్యేకమైనవే. అయితే ఒక ప్రభుత్వ విజయాన్ని కేవలం పెట్టుబడులు, ప్రాజెక్టులు, అంతర్జాతీయ సమావేశాలతో మాత్రమే కొలవలేం.

ఒక రైతు కుటుంబానికి ఆర్థిక భరోసా కలిగిందా? ఒక నిరుద్యోగ యువకుడికి ఉద్యోగం వచ్చిందా? ఒక పేద రోగికి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో మెరుగైన వైద్యం అందిందా? ఒక విద్యార్థికి నాణ్యమైన విద్య లభించిందా? గ్రామీణ ప్రాంతాలకు అభివృద్ధి చేరిందా? అనే ప్రశ్నలే పాలనకు నిజమైన గీటురాళ్లు.అధికారం సాధించడం రాజకీయ విజయం కావచ్చు.. కానీ ప్రజల జీవితాల్లో శాశ్వతమైన మార్పు తీసుకురావడమే ఒక నాయకుడి చరిత్రను నిర్ణయించే అసలైన ప్రమాణం. చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయ ప్రస్థానానికి భవిష్యత్తు ఇచ్చే తుది తీర్పు కూడా ఇదే!

What's Your Reaction?

Like Like 0
Dislike Dislike 0
Love Love 0
Funny Funny 0
Angry Angry 0
Sad Sad 0
Wow Wow 0
By Studiobharat Reporter స్టూడియో భారత్ న్యూస్ – తెలుగు తాజా వార్తలు